Tuesday, 29 September 2026
చరిత్ర కారుడి “ఆసక్తికర సమయాలు”
హాబ్స్ బామ్ తన ఆత్మ కథలో ప్రజా వ్యక్తిత్వం వ్యక్తిగత
లేదా అంతరంగిక జీవితం కన్నా ప్రస్ఫుటంగా కనిపిస్తుంది. ఈ విషయంలో ఇతనికి, నెహ్రూకి
పోలికలు ఉన్నాయి. ఇద్దరూ సొంత జీవితం కన్నా ప్రజా జీవితానికి ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు
. ఇలా రాసే ఆత్మకథ రచయిత తన ఆత్మీయులను గాయపరిచే విధంగా సొంత జీవితాన్ని ప్రకటించడు.
తన జీవితంలో సాదా సంఘటనల వల్ల కాక తన పరిమితులను అధిగమించటం లోనే పాఠకులకు ఆసక్తి ఎక్కువనే
భావిస్తాడు. తన అంతర్గత జీవితం తెలిపే పనిని కూడా
తన జీవిత చరిత్రకారులకు వదులుతాడు.
అయితే దీనివల్ల ఆత్మకథకుడి వ్యక్తిత్వ రూపకల్పన
గురించి పాఠకులకు అంతగా తెలిసే అవకాశం లేదు.
అయితే వస్తుగత సత్యం వ్యక్తిగతాన్ని, వ్యక్తిత్వ
లోటుపాట్లను నిర్ణయిస్తుంది అని అనుకునే ఆత్మకథ రచయితలు జీవితాన్ని విడిగా కాకుండా
ఒక మ్యాప్ లాగా చూస్తారు.
అతడి తల్లి అతనికి “నీవు యూదు
అయినందున సిగ్గుపడవలసిన పని చేయటం కానీ, చేసినట్లు కనిపించడం కానీ తగద”ని బోధించింది
. హిట్లర్ పూర్వ వియన్నా లో పలువురు మధ్యతరగతి యూదులు ఎవరూ జియోనిస్టులు కాలేదని రచయిత
రాశాడు. ఒక నాడు ఉద్యోగాన్వేషణలో విఫలమై ఇంటికి
తిరిగి వచ్చిన తండ్రి హఠాత్తుగా చనిపోవడం,
ఆ బాధ వల్ల రెండేళ్ల తరువాత రచయిత తల్లి
కూడా మృతి చెందటం జరిగింది.
ఈ ఆత్మకథలో రచయిత తన తోటి చరిత్రకారులు నాయకులు
ప్రముఖుల గురించి రాశారు.
1956 లో కృష్చేవ్ స్టాలిన్ పై చేసిన విమర్శ తర్వాత కూడా
పార్టీలోనే కొనసాగాడు. గతంలో కమ్యూనిస్టులుగా ఉండి తరువాత తీవ్ర వ్యతిరేకులుగా మారిన
పాత సహచరులకు దూరంగా ఉన్నాడు. ఆయన దృష్టిలో
మాజీలు "విఫలమైన దేవుని " సైతాన్ గా చూశారు .రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ కాలం ఆ తరువాత
ప్రచ్ఛన్న యుద్ధ కాలంలో అటు కమ్యూనిజానికి బాధితుడు లేదా తీవ్ర విమర్శకుడు కాలేదు.
ఈ విఖ్యాత చరిత్రకారుని గ్రంథాలు వివిధ దేశాలలోని వామపక్ష వాదులు చదివారు.
టోనీ జూడ్త్ తన వ్యాసంలో హాబ్స్ బామ్ గురించి రాస్తూ అతని శైలిలో స్పష్టత ఉందని, ఇతర చరిత్రకారులైన ఈ. పీ .థామ్సన్, రేమండ్ విలియమ్స్,
క్రిస్టోఫర్ హిల్స్ లాగా ఇంగ్లీష్ వచనంపై మాస్టర్ గా ఉన్నాడని, అక్షరాస్యుల
కోసం అర్థమయ్యే చరిత్ర రాశాడని చెప్పాడు .అతని స్మృతులు సుదీర్ఘమైన 20వ శతాబ్దిని ప్రతిఫలిస్తాయి. ఈయన రష్యాలోని అంతర్గత, బాహ్య నిరసనల
పట్ల చూపిన నిశ్శబ్దాన్ని టోనీ విమర్శించారు.
అతడు అత్యంత సహజ ప్రతిభాశాలైన చరిత్రకారుడైనా కూడా మన యుగం చూసిన టెర్రర్ ,అవమానాలను పట్టించుకోలేదని టోనీ అభిప్రాయపడ్డాడు.
Tuesday, 22 September 2026
Homage to a City : A Review of Kolakaluri Enoch’s Ananta Jeevanam
Homage to a City : A Review of Kolakaluri Enoch’s Ananta Jeevanam
Professor Kolakaluri Enoch is an
eminent writer, critic, scholar,
educationist, winner of many awards such as Padma Shri, National sahitya Academy, Moorti devi
Award for Jnanpith. He has
touched all the forms of writing such as story, drama ,novel, biography
, translation , criticism and made a distinguished mark in all. He also acted as
a Vice chancellor of SV
University. He also worked as an emeritus professor of UGC and writer in
Residence of Sahitya Academy, New Delhi.
As a doyen of the marginalised , he was
prolific with more than one hundred works to his credit and his works were
translated into many other Indian languages
and foreign languages such as French and German.
Kolakaluri Enoch’s Ananata
Jeevanam ( a translation of his own work from Telugu and published by Ratna
Books ) describes the life of Anantpur city caught in the incessant rains in drought-prone
region He portrays how the
life of the people of the town has got
overwhelmed by the devastating downpour. He
reminds one of James Joyce whose work Dubliners has captured the essence of Dublin. The
present novel also has embraced as well as unearthed the stories of the unwept
and the unsung many along with the fortunes of the feudal family of Nelagallu Zamindar. The Nelagallu
Fort, the Bangalore palace and
Reddy bungalow have at last fallen but not before relating us their stories of dark chambers. The power-drunk
and mass murderer Govinda Reddy , the shrewd criminal lawyer cum criminal Rampi
Reddy and the lusty and politician Venkateswara
Reddy- these three brothers of a feudal royal family represent the
nexus among feudal power, lawyering
and politics in hiding the crimes of the ruling family committed before and after Indian Indepencece .
But the times change and the marginalised are suffering and biding their
time when the rains of doom threaten the
lives of the city. The old order collapses through arrest and humiliation of Govinda Reddy by Bazaranna , the dalit police inspector whose father was killed and whose skeleton had kept along with many skeletons of victims in the cellar of the Fort . We also see the physical decay and
the utter physical and psychological
helplessness, human isolation and
loneliness of Ram P Reddy whose survival
depended on the mercy of Uthappa and Salamma
and the dissipation and
death of the hedonist
Venkateswara Reddy. The clash between tradition and unorthodoxy is
also shown in
refusal of recognition of ‘marriage’ of Rampi Reddy and Elizabeth who
personifies the rebellious vivacity and
the utter devotion and sacrifice by Govinda
Reddy who never enters Reddy
Bungalow. The obnoxious system of caste, the forlorn hopes of the small people,
the heroism of the sanitation workers, the plight of hostel students missing
while playing in deceptive rain waters , the deaths of the unfortunate, the
thoughtless construction of the houses in the vulnerable areas, the prayers to
God for relief from doom , the earlier efforts by godmen such as Satya Sai and
Ferrer , the missionary cum social worker for the welfare of the city , the eventual
relief from excessive rains -all
these present a panorama of human community pitted against the fury of nature in Anantapur of Rayalseema
region known for factionalism and feudal exploitation and atrocities against
the marginalised. The novel includes factual elements in the narrative in
referring to real political leaders and
religious figures of the day.
The novelist’s knowledge of geography of Anantpur and its people is amazing. As the
rains continue, the reader also navigates his or her way through the submerged and endangered city
with trepidation. Whom do we remember at the end ? We remember Ankalappa , the
shepherd who weeps over the lost rams in water flow, the Madiga maistry Yeddirappa who laments the collapse
of the house of his fifth wife that challenges his credentials as
a self-made builder, the dead woman of Ambedkar Nagar who ‘donated her breath
to the wind’ , timber merchant Nagana,
the reckless bank clerk Sinobulesu
who got drowned to the indifferent
stares of the onlookers, the potter Uligappa , the seller of empty cement bags
Narayana, the flower seller Imam Saheb ,
the shoemaker Akkulappa, a Madiga and a father of three sons, the
sanitation workers one of who were
expected to carry on rescue work despite the death of their near and dear – these are the representative of the
vulnerable sections who bear the brunt
of the natural disaster. The irony is that the people of once a
drought -prone area which used to organise reading of Virat
parva, marriage of frogs and donkeys or yajnas prayed to the rain god for
relief. The writer also criticises the
indifference, superstitious and dependent nature of the people who do things thoughtlessly and bow before
the theory of Fate.The novelist describes
that the Pandameru was ‘flowing
with the destructive passion of a
burning inferno, like a herd of mad elephants running amok’ and like” a
cannibal, swallowing humans too”.(131)
Ambekar Nagar, Rani Nagar, Drivers’ colony ,
kamala Nagar, theatres, Stalin Nagar get submerged. The rich people’s area such
as Sai Nagar, Ram Nagar Maruti Nagar, and
Ramachandra Nagar remain rather safe colonies
. The novelist brings out how endless rains
affected the lives of the lower castes
more. At the end, the
marginalised people begin to pick up the pieces of life shattered by the
incessant rains. The novelist writes at the end “Anantapur ,
like a beautiful lady , was drying her hair, after a luxurious bath. It was
like a simple farmer who had woken up
with a jolt from a bad dream and
discovered that his fields had more than enough water for cultivation.” (306)
The novel written in a racy, moving, evocative, picturesque style exposing the exploitation and the caste and class contradictions of the city is the author’s finest homage to Anantapur. He calls it “a foster mother” , and ‘a benevolent goddess” which gave him a caring wife Bhagirathi, studious children, Vice Chancellorship and fame as a writer.
Rev.of ANANTA JEEVANAM Kolakaluri Enoch. Translated from the original Telugu by the author Ratna Sagar, New Delhi, 2023, 320 pp., INR 599.00 .published in The Book Review, 2023: Vol.47. issue 12)
Review of ALONE IN THE NIGHT RIVER
Mukunda Ramarao is a poet of every moment. He turns every small feeling, thought, sentence, experience into a poem, long or short. Humble to the core, he speaks affably, writes tenderly and in a thought-provoking way.
Rao writes mainly for his private self, works methodically and exuberates the universal spirit without any xenophobia which we witness these days in many parts of the world. He has written extensively on migration, tribal culture, Bhakti movement, Sufi poetry, Mia poetry (identity struggle of Muslims in Assam), Bengali Baul poetry. He has also brought world literature including poetry of many Nobel prize winners in literature into Telugu through his translations. His original poetic work in Telugu has appeared in nine volumes to this date, out of which fifty-one poems have been translated by distinguished translators Alladi Uma and Sridhar into English.
In Alone in the Night River, one finds familial affection, love towards nature, pangs of migration, question of identity and philosophical reflections on life and death. His voice is distinct and related to contemporary issues.
‘How can I Deal with You, My Dear?’ refers to the daughter’s fear, who is dependent on father’s protection, but once she becomes an adult, she has to learn to walk in darkness and live with evil spirits in the external world. Where does this evil come from if not criminality and various types of exploitation? ‘Wrenching of Heart’ portrays the eternal wait of the parents for their missing son. The searches of the house by the police keep their hopes alive. This has a resonance when we remember the number of youths missing in authoritarian regimes and under electoral autocracies in Third World countries in the post-Independence era.
Mukunda Ramarao turns every piece of observation into poetry. Many of us might have seen and ignored the baby and mother duo huddled on a berth on a long-distance train. Mother is all eyes and care: ‘all through the journey/ how much the mother and baby/ lessened distance’ (p. 55). He also writes, ‘Morning always comes/ beautifully, affectionately/ like a daughter’ (p. 58).
‘Now We Each Day’ is about an elderly couple left to themselves thriving in mutual company and memories punctuated by occasional visits of children who have grown up and have their own families to look after. ‘Sound in Silence’ is the attempt to win over silence through reading of mountain, hidden experiences and music or poetry by the elderly poet, whereas ‘On Viewing the Mountain of San Diego’ shows a grandparent and grandson looking at the sun setting which slips away spilling blood. But hope persists in his grandson awaiting the sunrise. ‘The Human Foot’ shows how one misses the past idyllic life when one returns to the place where their house stood. The commercial city has devoured the favourite place without pity. All are in search of soul and vanished spring.
The poet is deeply affected by migration that has been an existential fact. We migrate from our mother’s womb to the outside world, home to school to work place, across the countries and finally from life to death. He writes in ‘Migrant Traveller’, ‘No matter how long one lives/one is an immigrant or a traveller/ an outsider/ anywhere/anytime’ (p. 90). ‘It’ s Migration Indeed’ reveals migration as a universal experience for humans, birds, clouds, memories in time, baby in the womb, legacy for posterity.
The poet is enamoured of the five elements and cannot imagine himself apart from nature. He sees nature as colourful, a symbol of hope, uncalculating, embodiment of love, giving joy to humans and turning them philosophical about life and death. The poem ‘Contemplation’ shows the poet throwing away each sentence into water startling fish and ‘when it is dawn/ searching for the same thrown away sentences/ I/ the waves’ (p. 41).
‘Trees’ is a poem written in homage to Timmakka and her husband who planted many trees near Bangalore. Rain falls freely and hardly bothers about its influence on others or vice versa. ‘Cloud is the fully pregnant woman/ whose womb is ripe with water’ (p. 85) is a delightful metaphor.
The ‘Golden Mountain’ is a glowing homage to the mountain. It stands bracing horrendous winds, witnessing events, silent in the face of building of temples and even annihilation, a sage unmindful of treasure inside and outside, a Buddha in water unperturbed by water running towards the ocean.
‘The Lure of the Ocean’ portrays the ocean as a dense water-mirror, the womb of priceless treasure, the abode of stillness in depths, breath of waves as music and waves going on like soldiers, obedient and anarchic. The imagery of the sun staggering like a drunkard and the vanishing ships causing insomnia to the ocean are splendid.
‘Alone in the Night River’ is a beautiful poem evoking fine images. The poet is sleepless and listening to the incessant rain, and does not know why he cannot drown in that ‘dark liquid’ and get squashed ‘between the four walled night’ (p.100).
In ‘Self-introspection’ the poet is in search of self. ‘I’ (Nenu) poem is in a class of its own. He is the blood and body which migrate across regions, countries and continents. He is everything: the flower ever fresh, song universal, language of the sky, message bearing cloud, fragrant word, bright lamp, shadow of the forefathers, tree shedding tears, incessant rain and river child merging in the parent sea. ‘Deaths before Death’ tells that life and death are inseparable. Rao also refers to birth and death as two dark wombs and life as a journey on a bridge. Mother sets you on a journey and mother earth awaits on the other end called death. It is enigmatic why it visits one earlier than others (‘For You or for Me’).
The translators Alladi Uma and Sridhar have nudged the boat gently into another language through Alone in the Night River, and the reader can immerse herself in the poetry of Mukunda Ramarao.
ALONE IN THE NIGHT RIVER: SELECTED POEMS By Mukunda Ramarao. Translated from the Telugu by M Sridhar and Alladi Uma Red River, 2025, 134 pp., INR 349.00
(January 2026, volume 50, No 1, THE book review)
మానవత్వ సరిహద్దుల్లో…
హాన్ కాంగ్ దక్షిణ కొరియాలో గ్వాంగ్జు ప్రాంతంలో జనించింది. తనకు పది ఏళ్ళ వయసులో రాజధాని సోల్ కు వలస వెళ్లింది. ఆమె తండ్రి కూడా ఒక రచయిత. మొదట కొన్ని కవితలు “లిటరేచర్ అండ్ సొసైటీ “ పత్రికలో వచ్చాయి.
ఆమె రచనలలో “ది వెజిటేరియన్”, “ది వైట్ బుక్” , “హ్యూమన్ యాక్ట్స్” , “వి డు నాట్ పార్ట్”, “గ్రీక్ లెసన్స్”, “ ది విండ్ బ్లోస్, గో” అనేవి ముఖ్యమైనవి .హాన్ కాంగ్ 2024 లో సాహిత్య రంగంలో నోబెల్ బహుమతిని పొందారు.
ఆమె రచనలు చారిత్రకంగా బాధాకర పరిస్థితులు , అదృశ్య నియమాలతో ఘర్షించి మానవ జీవిత సున్నితత్వాన్ని బయటపెడతాయని నోబెల్ కమిటీ ప్రశంసించింది.
దక్షిణ కొరియా గతంలో 1961 నుంచి 1987 దాకా సైనిక నియంతల అమానుష చర్యలలో నలిగిపోయింది. దేశాన్ని ఆధునిక పారిశ్రామిక వ్యవస్థగా మార్చే పేరుతో మొదట పార్క్ చున్గ్ హి, తర్వాత వచ్చిన చున్ దు హాన్ లు తమ నిరంకుశ పాలన సాగించారు. ప్రజల ప్రజాస్వామ్య హక్కులను, పత్రికా స్వేచ్ఛను హరించి విశ్వవిద్యాలయాలను మూసివేసి ,రాజకీయ కార్యకలాపాలను నిషేధించారు .ఈ నేపథ్యంలో 1980లో గ్వాంగ్జు ప్రాంతంలో తలెత్తిన తిరుగుబాటులో ఎందరో విద్యార్థులు, సామాన్య పౌరులు తమ ప్రాణాలను కోల్పోయారు.
హాన్ కాంగ్ నవల “హ్యూమన్ యాక్ట్స్” శీర్షికలోనే ఎంతో అర్థముంది. ఆలోచనారహిత మనుష్యులు తమ తోటి దేశ వాసుల పట్ల ఎంత అమానుషంగా వ్యవహరిస్తారనేది రచయిత్రి గుండెను నలిపివేసే, కవితాత్మక శైలిలో రచించారు. నవలలో కథనం పలు పాత్రలు - ఒక విద్యార్థి నిరసనకారుడు, ఒక శవం ,ఒక పాత్రికేయులు, ఒక ఖైదీ, ఒక తల్లి, చివరగా రచయిత్రి స్వరాల నుంచి సాగుతుంది, గత జ్ఞాపకాలు ,వర్తమానం, కలలు , కవితలు, కవితాత్మక వర్ణనల ద్వారా నవల ముందుకు సాగుతుంది. భీకర సంఘటనలను రచయిత్రి వర్ణించిన తీరు పాఠకులను పూర్తిగా కుదిపివేసి ,ఒక చారిత్రక తాత్విక ఆలోచన విషాద సాగరంలో ముంచుతుంది. అయినా చివరకు జీవితం ఆగదు అనే భావన కలుగుతుంది.
తరువాత చిత్రహింసల పాలైన ఖైదీ
ద్వారా కథనం సాగుతుంది. విద్యార్థులు పడిన చిత్ర హింసలు, తాను కిమ్ జిన్ సూ ఇద్దరూ ఇరుకు గదిలో పిడికెడు
ఆహారం కోసం పరస్పరం ఆబగా చూసుకోవడం , కోర్టులో సైతం ఖైదీలు తల దించుకొని ఉండటం, కిమ్ యాంగ్ చే అనే బాలుడు పిచ్చివాడు అవుతాడు.
మనిషి ప్రాధమికంగా క్రూరుడా, ఆత్మగౌరవం ఒక మిధ్యనా,మనిషి ఒక కీటకమా, మృగమా లేక మాంసం
ముద్ద అనే ప్రశ్న . తన సొంత మానవత కోసం సత్యంతో పోరాటం. చావు ఒకటే విముక్తి మార్గమా?
ప్రకృతి మాత కోసం ఘన పోరాటం
అమితవ్ ఘోష్ గొప్ప నవలాకారుడు, వ్యాస రచయిత, పర్యావరణ పరిరక్షణ
కంకణాబద్ధుడు. 2018 లో భారత దేశంలో అత్యున్నత సాహితీ పురస్కారమైన జ్ఞానపీఠ అవార్డును
తొలి సారి గెలుచుకున్న భారతీయ ఆంగ్ల రచయిత.
సాహితీ రంగంలో సాహిత్య అకాడమీ, ఆర్థర్ సీ క్లార్క్ అవార్డులతో పాటు, పద్మశ్రీ అవార్డు
సైతం సాధించారు. 2009లో రాయల్ సొసైటీ ఆఫ్ లిటరేచర్ ఫెలో గా ఎంపిక అయ్యారు.
సముద్ర మట్టంలో
గణనీయమైన పెరుగుదల వల్ల భారత్ లో ఐదు కోట్ల మంది, బంగ్లాదేశ్ లో 7.5 కోట్ల మంది, వియత్న్
జనాభాలో పది శాతం మంది నిర్వాసితులయ్యే అవకాశముంది. ఈ గ్లోబల్ వార్మింగ్ వల్ల మన దేశంలో
24 శాతం భూభాగం, పాకిస్తాన్లో ఒక లక్ష ఎకరాలు నిర్జన ప్రదేశాలు అవుతుండగా చైనాలో
2016 నాటికి ఏటా 65 బిలియన్ డాలర్ల నష్టం వాటిల్లింది.
ఈ సంక్షోభ వ్యతిరేక
పోరులో జనించే నవ తరం ప్రకృతి, ఇతర ప్రాణులతో తన సాన్నిహిత్యం గుర్తిస్తుంది. పాత కొత్తల
మేలు కలయిక తో నూతన కళా సాహిత్యాలను సృష్టిస్తుంది. జాతీయ రాజ్యాలు వాతావరణ వ్యతిరేక
ప్రజా ఉద్యమాలను జాతీయ భద్రతా కోణంలో చూస్తుంటే
భూమాతని రక్షించే పోరాటంలో జీవిత పవిత్రతను గుర్తించే శక్తులను అన్నింటినీ కలుపుకుని ముందుకు
సాగాలి.
చివరి బహుమతి లో వలస జీవిత చిత్రం
“చివరి బహుమతి” లో వలస జీవిత చిత్రం
అబ్దుల్ రజాక్ గుర్నా(1948 -) బ్రిటిష్ వలస పాలనలోనీ టాంజానియా జాంజీబార్ లో
1948లో జన్మించాడు. 1964లో బ్రిటన్ కు శరణార్థిగా వెళ్ళి యూనివర్సిటీ ఆఫ్ కెంట్
లో చదివి అక్కడే ప్రొఫెసర్ గా ‘పోస్ట్ కలోనియల్ స్టడీస్’ విభాగంలో పని చేశారు.
ఆయన పది నవలలు , ఎన్నో కథలు తన మాతృభాష
స్వాహిలిలో కాక ఇంగ్లీషులోనే రాశారు అరబిక్,
పర్షియన్ కవిత్వం , ఖురాన్ లోని సురాలు , షేక్స్పియర్ నుంచి వి ఎస్ నాయిపాల్ దాకా ఉన్న ఇంగ్లీష్ సాహిత్య సంప్రదాయ ప్రభావం ఆయన రచనల మీద ఉంది.
అబ్దుల్
రజాక్ గుర్నా రచనల్లో చిత్రించిన ఆఫ్రికాలోని నూతన స్వతంత్ర దేశాల్లో అధికారం , అవినీతి మధ్య
సంబంధంలో వలసవాద వారసత్వ పాత్ర ఉందని గుర్నా
భావించారు.వలసవాదులు నూతన స్వతంత్ర దేశాల్లో అవినీతి నేతలను ప్రోత్సహించి , తమకు అనుకూల
నియంతలను గద్దె నెక్కించి తిరిగి మళ్ళా అవినీతి
అనేది ఆఫ్రికన్ దేశాల ప్రజల అనివార్య విధిగా చిత్రించారు. తోటి ఆఫ్రికన్ రచయితలైన
చినువా అచేబీ, గూగీ , సోయింకాల రచనల్లో కూడా వలసవాద వ్యతిరేకం
నిరసన ఉంది. అయితే గూగీ ఒక దశలో పూర్తిగా వలసవాద ప్రభావం తిరస్కరించి సొంత భాషలో
రాశారు. అచేబీ, గుర్నా లు మాత్రం ఇంగ్లీషు
భాషలోనే రాసినా, ఆ సంప్రదాయానికి కట్టుబడినా
గత స్మృతులు, స్థానిక సత్యాలకు దూరం కాలేదు.
అబ్దుల్ రజాక్ గుర్నా నవల "చివరి బహుమతి" ఒక వలస కుటుంబం కథను చిత్రీకరిస్తుంది. నవలలో కథనం
అబ్బాస్ స్మృతుల ద్వారా ముందుకు, వెనక్కు సాగుతుంది. తమకు నచ్చిన జీవితం సాధించడం కోసం
పిల్లలు ఎదుర్కొనే కష్టాలు, బిన్న జాతులు
, తరాల మధ్య అంతరాలు , జాతి అపోహలు, శరణార్థుల ఇక్కట్లు ఈ నవలలో వర్ణించబడ్డాయి .మూడో వ్యక్తి గొంతు ద్వారా
, స్మృతులు, కలలు, ఉత్తరాల ద్వారా వలస జనుల
సున్నితమైన,దయనీయ ,రహస్య,
పోరాట భరిత జీవిత చిత్రణ ఈ నవలలో కనిపిస్తుంది. ప్రపంచీకరణ నేపథ్యంలో వలసజీవులు గతంతో,
వర్తమానంతో పడాల్సిన రాజీలో
ఆవేదన కూడా ఆసక్తికర శైలిలో రచయిత అబ్దుల్
రజాక్ గుర్నా రాశాడు.
అబ్బాస్
గతంలో ఒక నావికుడు, ఫిట్టర్, ఇంజనీర్ గా పనిచేశాడు .అతని భార్య మర్యామ్ ఒక అనాధ. తన పెంపుడు తల్లిదండ్రులు ఫిరూజ్, విజయ్
లను వదిలి వచ్చేస్తుంది. ఆమె ఒక హాస్పటల్లో క్లీనర్ గా పని చేస్తుంటుంది. ఒకరోజు డయాబెటిస్
తో తీవ్ర అస్వస్థతకు గురైన అబ్బాస్ ను చూసేందుకు వారి ఇద్దరు పిల్లలు హన్నా , జమాల్ తమ ఇంటికి వస్తారు. అన్నాకి స్వతంత్ర జీవితం అంటే
ఇష్టం. జమాల్ కు సృజనాత్మక జీవన విధానం పై మక్కువ.
జాంజిబార్
లో జన్మించిన అబ్బాస్ గత జీవితంలో బాల్యం లో పేదరికం ,తన తండ్రి పిసినారితనం ,తోబుట్టువుల
సాయంతో చదువు, కాలేజీ రోజుల్లో ప్రేమ వివాదం, పెళ్లి తరువాత
భార్య షరీఫా కుటుంబం చేతిలో అవమానాల వల్ల భార్యా,బిడ్డలను వదిలి పలు దేశాల్లో పర్యటించడం
, చివరికి లండన్ చేరి మర్యామ్
తో వివాహం జరుగుతాయి.
రెండో
తరానికి చెందిన హన్నా తన స్నేహితుడు నిక్ కోసం తన ఉద్యోగాన్ని వదిలి అతడి కోసం యూనివర్సిటీకి
వెళుతుంది. ఆమె కలలు అభద్రతకు లేదా అపరాధ భావనకు ప్రతీక అయి ఉండవచ్చు అని నిక్ ఆమెతో చెబుతాడు. నిక్ తో పెళ్లి అయిన తర్వాత
ఆమెలో అనుమానాలు రేకెత్తుతాయి. కాల క్రమంలో నిక్ కు జూలియాతో సంబంధం గూర్చి హన్నా అతడ్ని
నిలదీస్తుంది.అతడి ఆధిపత్య స్వభావం గుర్తించిన హన్నా తన సొంత జీవితాన్ని వెతుక్కుంటుంది.
ఇక అన్నా
సోదరుడు జమాల్ తొలుత అవిశ్వాసిగా ఉంటాడు .కానీ 9 /11 సంఘటనల తర్వాత విశ్వాసిగా మారి
పోతాడు .పాలస్తీనా, కాంగో, చెచెన్యా లలో ముస్లిం
ప్రజల మనోస్థితిని అర్థం చేసుకుంటాడు. ఇంకా ఈ నవలలో జమాల్ ద్వారా రచయిత 1968 విద్యార్థి ఉద్యమాలు ,ఇరాక్ యుద్ధ
వ్యతిరేక ప్రదర్శనలు చూపిస్తాడు. తమ తండ్రి అబ్బాస్ ప్రగాఢమైన మౌనం పిల్లలకు ఆశ్చర్యం
కలిగిస్తుంది.
అబ్బాస్
భార్య మర్యామ్ జబ్బు పడిన తన భర్తను చూసుకుంటూ
ఉంటుంది. తన ఉద్యోగం పోయిన తర్వాత ఆమె శరణార్థుల కేంద్రంలో చేరి వారి బాగోగులకు అంకితం
అవుతుంది. భర్త గత జీవితంలో జరిగిన వైవాహిక రహస్యం తెలిసి మర్యామ్ నిశ్శబ్దంలో మునిగిపోతుంది
ఒక దశలో ఆమె తన పిల్లలతో తన గతాన్ని చెబుతుంది . భర్త పోయిన తరువాత మర్యామ్ తన పెంపుడు తల్లిదండ్రులను కలుస్తుంది .తాను ఓ పోలిష్ వనితకు, రంగుజాతీయుడైన బ్రిటిష్ సైనికునికి పుట్టిన సంతానం అనే నిజం ఆమెకు తెలుస్తుంది .మర్యామ్
ఒక యూదు తండ్రికి పుడితే ఆమె పేరు మిరియాముగా మారేది . పేరులో ఒక అచ్చు మారితే ఆమె
జాతి కూడా మారుతుంది.హన్నా పేరును కూడా రచయిత
' అన్నా' అని ఆమె ఇంట్లో లేదా బయట ఉండే ప్రదేశాన్ని బట్టి మారుస్తూ ఉపయోగిస్తాడు.
ఈ నవలలో
కుటుంబ సభ్యుల మధ్య నిశ్శబ్దాలు, గత జీవితం వల్ల కలిగే అపరాధ భావన, అనుమానాలు మానవ
సంబంధాల్ని దెబ్బతీయటం చూస్తాం. రచయిత అబ్దుల్ రజాక్ గుర్నా వలస కుటుంబాల రక్షణాత్మక
ప్రవర్తన ,గతంతో వారి ఘర్షణ , దానిని వక్రీకరణ
చేయవలసిన స్థితిలో వారిలో కలిగే ఒత్తిడి, తమ
అశాంతిని దాచుకునే ప్రయత్నాలు ఇవన్నీ చిత్రిస్తాడు.
నవల చివరలో
హన్నా తన స్వేచ్ఛ జీవితానికి సిద్ధమవడం, వారి తల్లి తిరిగి చురుకైన జీవితం ప్రారంభించటం ,జమాల్ తాను రాయబోయే
కథను గురించి ప్రస్తావన తెలుస్తుంది. అబ్బాస్
తన కథ చరిత్రను టేప్ చేసి తాను చనిపోయే ముందు పంపడంతో
కూతురుకు తన తండ్రి నిజాయితీ, ఒంటరితనం తెలిసి అతని పట్ల సానుభూతి కలుగుతుంది
. ఇదే అతడు ఆమెకి ఇచ్చిన “చివరి బహుమతి”.
అబ్దుల్ రజాక్ గుర్నా నవలల్లో “డిసర్షన్”, “మెమరీ ఆఫ్ డిపార్చర్”, “పిలిగ్రీమ్స్ వే”, “పారడైజ్” ,”‘అడ్మైరింగ్ సైలెన్స్”
,” బై ది సీ” ,” గ్రావెల్ హార్ట్”, “ది లాస్ట్ గిఫ్ట్” ప్రఖ్యాతి పొందాయి.
2021 లో
నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత గుర్నా తన నోబెల్ ఉపన్యాసంలో
సద్గుణాలు, వికారాలు రెండింటినీ చెప్పే సత్యం
రాయటంలో మనిషి సాదాగా, నమూనా గా కనపడడు అని
అన్నారు. మంచి రచనలో అందం ఉందని ,దాని వల్ల సున్నితత్వం , బలహీనతలకు, క్రూరత్వం మధ్య ఆర్ద్రత కు, కరుణకు చోటు ఉన్నందున సాహిత్య నిబద్ధుడ్ని అయ్యానని తెలిపారు.
Subscribe to:
Posts (Atom)